Cumhurbaşkanı Erdoğan Trump orucunu Endonezya ziyareti sırasında bir soru üzerine bozdu. (Foto: Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’ye el koyup Filistinlileri sürgüne gönderme çıkışına günler sonra ilk kez doğrudan Trump’ı ismen anarak sert tepki göstererek bir haftadan fazladır doğrudan eleştirmeme dikkatiyle tuttuğu Trump orucunu bozmuş oldu. Erdoğan 13 Şubat’ta Endonezya’nın Narasi TV kanalında gazeteci Najwa Shihab’ın Mata Najwa programında sorularını yanıtlayan Erdoğan, “Trump’ın Netanyahu denilen katille böyle bir anlaşmayı yapması” ve “böyle bir şeye cüret etmesini” dünya barışı için “çok büyük bir tehdit” gördüğünü söyledi.
Erdoğan Netanyahu’nun bir “gangster” olduğunu ve ABD’nin “maalesef terörist İsrail’in” yanında yer alarak Filistin’i tehdit etmesine imkân verdiğini söyledi.
Trump’ın “Dünyadaki birçok ülkeye yönelik meydan okumalarını doğru bulmuyorum” diyen Erdoğan, ABD gibi “bir dünya devinin bu yanlışlardan süratle dönmesini” temenni etti.
Gazeteci doğru soru sorunca
Bu mülakattan kısa süre önce Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto ile ortak basın toplantısında günlerdir kullandığı temkinli dili kullanan Erdoğan’ın gazeteci Shihab’ın “Trump’ın çıkışını tartışmaya değer bulmadığınızı söylediniz. Bu konuyu önemsemediğiniz (gibi algılanma) riski taşımıyor mu?” diye sorunca, “Sorunuz çok önemli” diyerek, yukarıdaki yanıtları vermiş. (İsteyenler bu bağlantıdan Erdoğan’ın yanıtını izleyebilir.)
Erdoğan’ın deyim yerindeyse Trump orucu, muhalefet ve hükümet etkisi dışındaki medya tarafından da eleştirilmiş CHP lideri Özgür Özel, Netanyahu’ya laf söyleyecek cesaretin var da Trump’a laf söyleyecek cesaretin yok” suçlamasında bulunmuştu.
Erdoğan, Özel’in suçlamasını böylece yanıtlaması Türkiye’nin ABD ile, Erdoğan’ın da Trump ile ilişkilerinde bir değişikliğe yol açar mı?
Mevcut koşullar altında biraz gecikmiş bu çıkışın olayların gelişimi üzere fazla etkisi olması beklenmiyor. Dünyanın dikkati şu anda daha çok Trump’ın Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’le yaptığı görüşme ve başta Ukrayna savaşı olmak üzere muhtemel sonuçlarında. Trump ve Putin’in, beklentilerin aksine İsviçre ya da Türkiye’de değil Suudi Arabistan’da buluşacağı duyuruldu.
NATO, Suriye, PKK pazarlıkları
Erdoğan bu çıkışı yaparken NATO Savunma Bakanları Brüksel’de toplanmıştı.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise Erdoğan’a Malezya-Endonezya—Pakistan gezisinde eşlik ediyordu. Türk heyetini NATO Daimi Temsilcisi Büyükelçi Levent Gümrükçü temsil ediyor.
Bu bir tercih meselesidir: NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye’nin savunma sanayiine övgüler yağdırıyor, Türkiye’nin jeopolitik öneminin yeniden yükseldiği konuşuluyor ama bu sözler Türkiye’nin ABD başta olmak üzere NATO müttefiklerinden kendi güvenliği için beklentilerini karşılamaya yetmiyor. Son Milli Güvenlik Kurulu toplantısında Suriye’de ABD himayesindeki PKK-bağlantılı oluşumların bir numaralı tehdit görüldüğü vurgulandı.
Zaten NATO toplantısı da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Avrupalı NATO ülkelerine “pamuk eller cebe” diyerek fırça atmasıyla geçmiş görünüyor.
Bu ortamda MHP lideri Devlet Bahçeli’nin Öcalan Açılımı da hem Suriye’deki Ahmed Şara yönetimi hem de ABD ile süren PKK odaklı pazarlıklara paralel gelişiyor. DEM Partili Pervin Buldan ve Sırrı Süreyya Önder, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi yetkilileri -ve oradaki diğer muhataplarıyla- görüşmeye hazırlanırken DEM Parti eş başkanı Tuncer Bakırhan’ın Bahçeli’ye -geçmiş olsun deme vesilesiyle iltifatları, siyaset kulisinde DEM-MHP flörtü olarak değerlendiriliyor.
Erdoğan’ın Trump orucunu bozması bu zamanlama açısından da önem taşıyor.
